Niet-helpend Hertalen

Op deze pagina schetsen we mogelijke handelingswijzen die we tegenkwamen in ons onderzoek die juist niet lijken te helpen in het omgaan met de situatie. Wat moet je het liefst vermijden?

Voor Peter had het voor de hand gelegen de kinderen zelf te vragen welke gedachten en associaties de verhalen van Noach en Jozef bij hen oproepen. Je komt dan immers heel dicht bij de betekeniswereld van de kinderen en bij de manier waarop zij zelf de verhalen beleven. In de praktijk blijkt echter dat het langs die weg wel mogelijk is dicht bij de wereld van de kinderen te komen, maar dat het erg lastig is vanuit die wereld van de kinderen terug te keren naar datgene wat je zèlf over het verhaal wilde vertellen en de betekenissen die je daar zèlf in had ontdekt. De duiding van de kinderen gaat vaak een heel andere kant op – en dan is het moeilijk alsnog de verbinding te maken. In dat geval rest er niet veel meer dan het spiegelen van de betekenissen die kinderen zelf aan het verhaal hadden gegeven.

Maar de omgekeerde weg is misschien nog wel lastiger. Wanneer Peter was begonnen met de betekenissen die hij vanuit zijn theologische deskundigheid had ontdekt in het verhaal zou het moeilijk worden vanuit die betekeniswereld de leefwereld van de kinderen te bereiken. Juist daar, tussen de wereld van bijbel en theologie enerzijds en de wereld van de kinderen anderzijds ligt immers de kloof.

Verbinding maken is lastiger dan je op het eerste gezicht zou denken en het grootste risico is vanuit één van beide kanten te beginnen – en dan aan de overkant geen punt van aansluiting meer te vinden. Een ander groot risico is dat je de bijbelverhalen zelf zó goed kent dat je over het hoofd ziet waar de kern zit of dat je je niet realiseert waar de vreemde elementen zitten voor moderne hoorders. Zeker als je erop gebrand bent ‘de’ boodschap uit het verhaal goed voor het voetlicht te brengen (en dat ben je nu eenmaal vaak als christelijke kerkelijk werker of godsdienstleraar) vergeet je soms om het verhaal van andere kanten te bekijken.